Autor: Mike


[1]: Dobór długości pliku z filmem:

Gdy chcemy osiągnąć najlepszą jakość zazwyczaj sprawdza sie zasada, aby na film o długości 1 godziny przeznaczyć jedną płytę CD, na film 2-godzinny - dwie płyty CD itd.

W przypadku niektórych filmów są oczywiście wyjątki - np. filmy ciemne i wąskie (o formacie obrazu 2.35:1) kompresują się bardzo dobrze i w rozdzielczości 640x272 mogą na wyglądać bardzo dobrze nawet na 1CD (odpowiednia kompresja SBC może zmieścic na 1CD nawet 120min filmu w b.dobrej jakości). Zależy to od kompresowalności filmu, i zostanie dokładniej wyjaśnione w innym artykule.

Więcej informacji na temat kompresowalności: Zasada działania SBC.

[2]: Dobór rozdzielczości obrazu:

- dla filmu o proporcjach 2.35:1 (najwęższy) - 640 x 272
- dla filmu o proporcjach 1.85:1 (średni) - 640 x 352 lub 592 x 320
- dla filmu o proporcjach 4:3 (pełnoekranowe) - 512 x 384

Są to rozdzielczości które zapewniają kompromis pomiędzy jakością (detale obrazu) a objętością tworzonego filmu. Proszę zauważyć, że np. dla proporcji 2.35:1 przy zastosowaniu pełnej rozdzielczości 720x304 (po odjęciu czarnych pasków) - strumień danych byłby o 25% większy! Zatem przy tej samej przepustowości (bitrate) film w 640x272 będzie wyglądał w szybkich scenach dużo lepiej - a przecież naszym celem jest uniknięcie powstawania kwadratów (makrobloków) przy ruchu.

Więcej informacji na ten temat w artykule: Dobór odpowiedniej rozdzielczości.

[3]: Dobór kodeka i wartości bitrate (strumień):

Jedna z najważniejszych decyzji - odpowiedni wybór zapewni nam najwyższą jakość.Mamy następujące możliwości wyboru kodeka (lub metody):

1. DivX3 (Low-Motion/Fast-Motion)
2. MS MPEG4 v2,v3...
3. MM4 - Mixed Bitrate Divx (AVI Revolution)
4. SBC - Smart Bitrate Control (Nandub).
5. Divx4 (1-pass, 2-pass)

Większość filmów wygląda dobrze po kompresji kodekiem Divx Low-Motion (1) lub jego odpowiedniku M$ MPEG4 (2) przy bitrate nie mniejszym niż ok. 1200 kbps. Niższa wartość bitrate spowoduje powstawanie charakterystycznych kwadratów podczas dynamicznych scen. Jest to kodek, przy którym sceny gdzie jest mało ruchu wyglądają bardzo dobrze – ostro i klarownie, natomiast przy bardzo szybkich scenach mogą pojawiać się znaczne zniekszałcenia obrazu (w postaci widocznych kwadratów).
Nie poleca się stosowania kodeka Divx Fast-Motion: jego założeniem było przeznaczenie go do kompresji filmów z dynamicznymi scenami akcji, jednak nie sprawdza się on w nieruchomych scenach (a takie przecież występują we wszystkich filmach). W takiej scenie wartość strumienia (bitrate) spada do minimalnej (np. 200-300 kbps) którego jakość pozostawia wiele do życzenia. Wiąże się to z ograniczeniem kodeka do stosowania współczynników kompresji DRF powyzej 5. Kodek Fast-motion był często stosowany, aby zmieścić film na 1CD bez użycia technik łączenia różnych bitrate lub stosowania SBC.

Przed pojawieniem się możliwości kodowania wieloprzebiegowego (Nandub i Divx4) stosunkowo dobre efekty można było uzyskać za pomocą metody MM4 (program AVIRevolution). Polega ona na łączeniu fragmentów o małym i dużym bitrate. Wybierane są one z dwóch skompresowanych plików AVI (wybór może być automatyczny, lub ręczny). Przy użyciu programu AVIRevolution możemy stworzyć film składający się z fragmentów low i high, w zależności od typu sceny. To rozwiązanie było bardzo korzystne dla filmów jednopłytowych – odpowiedni dobór parametrów pozwalałi na zmieszczenie filmu na 1CD przy dobrej jakości wszystkich scen. Okazało się rownież przydatne w przypadku filmów dwupłytowych, gdy brakowało miejsca na dźwięk ac3, albo bitrate dla Low-Motion było za niskie i powodowało powstawanie kwadratów. W zasadzie metoda ta stanowi namiastkę SBC - algorytm zastosowany w AviRevolution pozwala na automatyczny wybór jednego z dwóch strumieni o róznych bitrate w zależności od rodzaju sceny. Jedną z największych zalet metody MM4 jest dokładne określenie wielkości filmu po łączeniu.

Najbardziej zaawansowanym narzędziem do kompresji za pomocą kodeka Divx3 est Nandub - program wykorzystujący technologię SBC (Smart Bitrate Control - czyli inteligentny dobór bitrate). Za pomocą tego programu uzyskujemy dostęp do niemal wszystkich parametrów kompresji Divx3, co pozwala na uzyskanie zupełnie nowej jakości flmów. Niestety, metoda jest dość skomplikowana i wolniejsza (wymaga dwukrotnego kodowania). Nandub bazuje na znanym edytorze Virtualdub, który bezpośrednio nie obsługuje strumienia MPEG2 (VOB'ów) - stąd konieczność dostarczania danych do Nandub za pomocą zewnętrznych frameserverów - DVD2AVI lub FlaskMPEG (nie polecany). Screeny i testy SBC pokazują , że jest to niewątpliwie metoda dająca najwyższą jakość obrazu Divx3 - jednak jeśli nie mamy odpowiedniego doświadczenia i nie ustawimy optymalnych parametrów - możemy uzyskać obraz o złej jakości. Więcej informacji w opisie kompresji za pomocą Nandub.

Obecnie bardzo popularne jest kodowanie za pomocą kodeka Divx 4.xx, który może zapewnić jakość na poziomie metody SBC (pod warunkiem kodowania dwuprzebiegowego). W niektórych scenach Divx4 radzi sobie lepiej niż SBC (szczególnie sceny w ciemności, mgle lub gdy występują duże, jednolite powierzchnie), w niektórych używa wyższych współczynników kompresji niż SBC. Dlatego trudno jednoznacznie powiedzieć, który kodek zapewnia najlepszą możliwą jakość - zależy to w dużym stopniu od materiału, który kompresujemy. Więcej na ten temat można znaleźć w dziale testów - artykuł Porównanie jakości kodeków Divx4 (2-pass) i Divx3 (SBC)"

[4]: Wybór programu kompresującego:

Kompresja obrazu jest najważniejszym i najbardziej czasochłonnym etapem tworzenia filmu. Istnieje wiele programów, które można użyć do tego celu. Najpopularniejsze z nich to: Mpeg2Avi, FlaskMPEG, VirtualDub, Nandub, FairUse. Programy służą do kompresji strumienia MPEG2 do formatu AVI, ze szczególnym wskazaniem na kodowanie Mpeg4 DiVX. Poniżej przedstawiam pokrótce najważniejsze zalety i wady każdego z nich:

FlaskMpeg :

Zalety: Dość prosta obsługa, odczytuje pliki MPG, VOB (w trybie plikowym, lub poprzez IFO-parsing), obsługa plików OpenDML (powyżej 2GB), można dodać napisy podczas kompresji.
Wady: Niezbyt szybki, brak wewnętrznego mechanizmu VKI (wykrywanie zmian scen), problemy z synchronizacją obrazu i dźwięku

Mpeg2avi:

Zalety: najszybszy enkoder (kompresuje średnio dwa razy szybciej niż Flask), łatwe dodawanie profilów do różnych formatów obrazu, możliwa jednoczesna kompresja dwóch plików AVI o różnym bitrate (technika MM4)
Wady: dość skomplikowany dla początkującego użytkownika, wymaga użycia nakładek graficznych (ponieważ parametry trzeba dodawać z linii poleceń), brak obsługi napisów, można wczytać jedynie pliki VOB (brak obsługi IFO, oraz plików .mpg), brak obsługi dźwięku

VirtualDub:

Zalety: najbardziej uniwersalne narzędzie do kompresji i edycji Divx3 i Divx4, umożliwia dwu-przebiegową kompresję kodekiem Divx4 (2-pass) która zapewnia najwyższą jakość (duża konkurencja dla techniki SBC!), można zaprogramować listę działań (wiele kompresji za jednym razem) itp.
Wady: nie odczytuje plików VOB, trzeba użyć tzw. "frameserverów" (problem jedynie dla początkujących). Nie tak szybki jak Mpeg2AVI

Nandub (SBC):

Zalety: najlepsza jakość dla kodeka Divx3, względnie szybki, największa uniwersalność (wiele filtrów, opcji edycyjnych), obsługa wielu typów plików (mpg, avi, avs, itp), tworzy pliki o zadanej długości z bardzo dużą dokładnością (błąd nie większy niż kilka megabajtów), umożliwia kompresję dźwięku, łączenie i dzielenie plików.
Wady: trudny dla początkujących, wymaga wielu eksperymentów z parametrami kompresji aby uzyskać optymalny efekt

Fair Use:

Zalety: Prosty w obsłudze, pełne wsparcie dla techniki multipass MM4, tworzy plik o zadanej długości z dużą dokładością
Wady: dość wolny, nie kompresuje dźwięku (jak dotąd), wymaga posiadania płyty DVD (musi sam zgrać pliki na dysk twardy - nie można użyć VOBów w tradycyjny sposób).

Gordian Knot:

Zalety: duże możliwości, zawiera komplet potrzebnych do kompresji narzędzi, wbudowane kalkulatory bitrate i rozdzielczości, generator skryptów AVS, obsługa Vobsub i wiele innych zalet
Wady: ograniczony wpływ na parametry kompresji (brak dostępu do właściwości kodeka Divx4), brak możliwości edycji statystyk Divx4

Przez długi okres czasu najpopularniejszymi programami kompresującymi były: FlaskMPEG (łatwy w obsłudze dla początkujących ale dość powolny i sprawiający problemy z synchronizacją), oraz MPEG2AVI (niemal dwukrotnie szybszy od Flask, pozwalał również na stworzenie sobie odpowieniego profilu do każdego formatu filmu, a także dokładniejsze ustawienie miejsca rozpoczęcia kompresji. Zastosowanie graficznego interfejsu użytkownika zapewniało łatwe ustawienie wszystkich funkcji programu. Filmy stworzone we Flasku częściej zawierały uszkodzone klatki ("bad-frames"), rzadziej zdarzało się to programowi MPEG2AVI.

FlaskMPEG był również przydatny przy tworzeniu wszelkiego rodzaju dodatków, takich jak: zwiastuny, wywiady z reżyserem i aktorami, filmy z produkcji. Przez długi okres czasu FlaskMPEG był jedynym kompresorem umożliwiającym obsługę plików IFO, nakładanie napisów podczas kompresji, oraz usuwanie przeplotu (tzw. Interlacing), często występującego w dodatkach filmowych.

Nandub - służy do kodowania za pomocą techniki SBC (więcej informacji na ten temat znajduje się w dziale artykułów w kategorii kompresji SBC za pomocą Nandub) i jak dotąd jest jednym z najpopularniejszych kompresorów (zwłaszcza wśród bardziej doświadczonych użytkowników). Dobrze skonfigorowany Nandub może zapewnić najlepszą jakość kompresji w formacie Divx3.

VirtualDub jest najbardziej popularnym kompresorem i jednoczaśnie najbardziej uniwersalnym narzędziem edycyjnym. Umożliwia kodowanie obrazu i dźwięku wszystkimi kodekami zainstalowanymi w systemie. Dobrze sprawuje się zarówno z kodekiem Divx3 (3.11, VKI..) , jak i nowym kodekiem Divx4.

[5]: Kompresja dźwięku:

Jeśli chcemy uzyskać najwyższą możliwą jakość dźwięku mamy następujące możliwości: zostawić nieskompresowany (czyli Dolby Digital 5.1 w większości DVD), skompresować do MP3 jako stereo, albo skompresować do MP3 jako Dolby Surround. Moja propozycja: nie wybierać opcji konwersji dźwięku do DivX 64kbps. Jakość jest kiepska, ale niestety dla filmów jednopłytowych często jest to jedyne rozwiązanie (brakuje miejsca chociaż na mp3). Niestety użycie kompresji MP3PRO nie jest jak dotąd możliwe (zapewne ze względów licencyjnych). Jeśli film jest nie dłuższy niż 2 godziny to z pewnością uda nam się zmieścić na dwóch płytach oryginalny dźwięk DVD, czyli ścieżkę AC3. Zalety są niepodważalne - mamy praktycznie taki sam dźwięk jak na płycie DVD, zajmuje relatywnie niewiele miejsca (np. te same 6 kanałów w MP3 128kbps zajęło by dwa razy tyle). Tak zapisany dźwięk odtworzyć można na każdej karcie muzycznej, nie koniecznie wielokanałowej. Karty stereofoniczne po prostu dokonają konwersji do 2 kanałów, na kartach obsługujących 4 głośniki uzyskamy dźwięk Dolby Surround 4.0, a wykorzystując wyjście cyfrowe w kartach SB Live! (złącze SPDIF) czy Aureal Vortex2 (złącze TOSLINK-światłowód) po podłączeniu do amplitunera dekodującego ac3 uzyskamy identyczny dźwięk jak z płyty DVD. Myślę, że warto poświęcić troszkę więcej miejsca na pozostawienie ścieżki w formacie AC3 DD5.1 &przyda &też kompletne zestawy głośnikowe (np. Creative SoundWorks) itd. Płytki zostaną nam na długo, a gdy sprzęt audio stanieje wrócimy do zakurzonego filmu i odkryjemy siłę dźwięku DD5.1.

Więcej o dźwięku w artykule: Metody uzyskania najlepszej jakości dźwięku

[6]: Tworzenie napisów:

Polecam programiki typu SubRipper, SubRip itp. W łatwy sposób możemy konwertować napisy z postaci graficznej do tekstowej. Nie zapominajmy jednak, że programiki te robią błędy wynikające z OCR (rozpoznawanie obrazu). Niektóre z błędów są zupełnie nieszkodliwe (komu przeszkadza, że małe L jest podobne do dużego I?). Warto zarzucić tekst do Worda i poprawić literówki i błędy ortograficzne (zdarzają się!). Do wszelkich poprawek czasowych tekstu (czyli przesunięcie, wydłużenie czasu wyświetlania itp.) można zastosować SubRipper.

[7]: Wykonanie menu i dodatków:

Jest to już dodatkowe zajęcie dla maniaków, zabiera trochę czasu, ale warto – uzyskamy efekt niemal identyczny jak na płycie DVD – po włożeniu do napędu i uruchomieniu playera MicroDVD pojawi się animowane menu, z którego możemy wybrać np. wersję napisów lub chapter od którego zaczniemy oglądanie filmu. Jeśli chodzi o dodatki, czyli np. wywiady z aktorami, reżyserem albo filmy z produkcji – proponuję wykonać je gdy okaże się, że po kompresji filmu zostaje nam trochę wolnego miejsca. Menu możemy stworzyć za pomocą programu INI-Editor, dołączonego w zestawie z odtwarzarką MicroDVD.