Autor: Mike
Data aktualizacji: 22.09.2001r
Poniżej przedstawiam najpopularniejsze formaty dźwięku stosowane w filmach Divx:
[1] Divx WMA (Windows Media Audio) - stereo - bitrate 64 kbps
[2] MP3 - stereo / joint stereo MS,IS,MS/IS - bitrate od 64 kbps do 192 kbps
[3] Dolby Digital 5.1 - 6 kanałów - bitrate 384 kbps lub 448 kbps
[4] Dolby Surround 4.0 - MP3 stereo - bitrate > 192 kbps.
Zdecydowanie najgorszą jakość daje pierwszy format - DivX Audio. Jest to kodowanie o dużej kompresji, ma to znaczny wpływ na brzmienie, słychać to szczególnie podczas dialogów. Głos ludzki staje się metaliczny i charakterystycznie brzęczy przy głośniejszych scenach. Zawężenie pasma powoduje, że basy stają się płaskie, a wysokie rejestry nie brzmią czysto. Jest to niestety format często stosowany w filmach jednopłytowych, ze względu na dużą oszczędność miejsca. Oczywiście nie nadaje się od do filmów Quality-DivX.
Drugi prezentowany format to MP3. Ma on już wyraźną przewagę w jakości nad DivX Audio. Przy odpowiedniej kompresji (parametr bitrate nie mniejszy niż 128 kbps) - uzyskamy dość klarowny dźwięk, z dobrymi basami i lekko przytłumionymi wyższymi częstotliwościami. Podwyższenie tej wartości ponad 128 kbps zapewni nam jakość porównywalną z płytą CD-Audio.
MP3 daje nam możliwość zapisu dwukanałowego - stereo. Dźwięk stereo może być zakodowany jako osobne kanały, lub jako tzw. Joint stereo. Ten ostatni umożliwia poprawienie jakości dźwięku (ale tylko przy niskich wartościach bitrate 56-64kbps), ale odbywa się to kosztem łączenia ze sobą informacji między dwoma kanałami. Oznacza to, że kanały nie będą już całkowicie niezależne od siebie. Nie stanowi to istotnej różnicy dla słuchacza, ale jeśli mamy zamiar użyć dźwięku stereo z zakodowaną informacją Dolby Surround, to użycie trybu Joint Stereo jest niedopuszczalne - ponieważ zniszczy on informację fazową o kanałach surround.
Możliwe jest również stworzenie dźwięku wielokanałowego w MP3 (np. 4 kanały) - ale jest to nieco skomplikowane i czasochłonne, i nie daje dużej oszczędności w stosunku do Dolby Digital 5.1 - co najwyżej 30% mniejszy plik od AC3 przy utracie osobnych kanałów subwoofera i centralnego.
Zdecydowanie najlepszą jakość możliwą do uzyskania w naszych filmach DivX zapewni nam trzeci prezentowany format, czyli Dolby Digital 5.1. Jest to sposób kodowania powszechnie używany w płytach DVD, co oznacza, że dźwięk naszego DivX'a będzie IDENTYCZNY jak z płyty DVD. Dźwięk w tym formacie jest zapisany w postaci strumienia AC3, gdzie poszczególne kanały dźwiękowe są zapisane osobno. Strumień składa się z następujących kanałów:
(1) Kanał przedni - LEWY
(2) Kanał przedni - CENTRALNY (nazywany również dialogowym)
(3) Kanał przedni - PRAWY
(4) Kanał tylny - LEWY
(5) Kanał tylny - PRAWY
(6) Kanał subwoofera (nazywany również kanałem LFE)
Najważniejsze jest jednak to, że dźwięk AC3 może być odtworzony na każdej karcie muzycznej, niekoniecznie wielokanałowej. Idea polega na tym, że w przypadku kart stereofonicznych dane z dodatkowych kanałów (tylnych i centralnego) są w odpowiednich proporcjach miksowane do sygnału stereofonicznego. Jest to podobna sytuacja jak w przypadku kodowania AC3 -> MP3, jednak strumień MP3 stworzony w programie AC3DEC (a jest to najczęsciej stosowany program) - nie do końca poprawnie kodowany do stereo.
Za to gdy jesteśmy posiadaczami karty wielokanałowej, np. z dwoma kanałami stereofonicznymi, możemy uzyskać namiastkę kina domowego poprzez podłączenie czterech głośników. Odpowiednie filtry (programowe) dekodujące sygnał AC-3 pozwolą nam uzyskać dźwięk dwóch przednich kanałów i dwóch tylnych. Pozwala to na uzyskanie rewelacyjnych efektów "ruchomego dźwięku", a także tworzenie tzw. tła dźwiękowego (czyli np. głosy rozmawiających postaci dochodzą z głosników przednich, a z tyłu usłyszymy np. odgłosy przejeżdzających samochodów).
Wykorzystując wyjście SPDIF w kartach np. SB Live! czy Aureal Vortex2 po podłączeniu do amplitunera dekodującego ac3 uzyskamy identyczny dźwięk jak z płyty DVD. Myślę, że warto poświęcić troszkę więcej miejsca na pozostawienie ścieżki w formacie AC3 DD5.1 - to się na pewno przyda - ceny kart dźwiękowych ciągle idą w dół, tanieją też kompletne zestawy głośnikowe (np. Creative SoundWorks) itd. Płytki zostaną nam na długo, a gdy sprzęt audio stanieje wrócimy do zakurzonego filmu i odkryjemy siłę dźwięku Dolby Digital 5.1.
Dodam tylko na marginesie: przygotowanie ściezki w formacie Dolby Digital 5.1 jest najprostsze i zabiera o wiele mniej czasu w porównaniu do innych formatów (Mp3 itp.), a poza tym gwarantuje 100% synchronizacji obrazu i dźwięku (nie ma żadnego skracania długości co kilkaset klatek jak w przypadku Mp3).
Jedyną wadą pozostaje zatem objętość strumienia Dolby Digital. Praktycznie nie jest możliwe uzyskanie dobrych efektów przy zapisaniu filmu na jednej płycie. Aby jakość obrazu była naprawdę dobra, nie ma sensu tworzenia filmu na 1CD - doświadczenie pokazuje że wysoka jakość można uzyskać, gdy przeznaczamy około godzinę filmu na jedną płytę.
Jeśli chodzi o długie (np. trzygodzinne filmy) - to można uzyskać dobrą jakość na 2 płytach (z dźwiękiem Dolby Digital 5.1), ale trzeba wykorzystać metodę kompresji SBC lub MM4 (łączenia fragmentów kodowanych przy kilku wartościach bitrate - np. 900kbps dla scen wolnych, 1500kbps - dla szybkich).
Kompromisem może być również wykorzystanie czwartego formatu zapisu dźwięku:
Dolby Surround 4.0 - MP3 stereo - bitrate 160-192 kbps.
Jest to najlepszy kompromis pomiędzy dźwiękiem stereofonicznym a pełnym Dolby Digital. Możemy uzyskać dźwięk przestrzenny, z kanałami przednimi i tylnym kanałem efektowym, ale nie jest to dokładnie taki dźwięk jak downmix 6 kanałów do czterech. Po podłączeniu do wzmacniacza z dekoderem Dolby ProLogic uzyskamy przestrzenny dźwięk surround, głębszy niż dźwięk stereofoniczny.
Rozwiązanie jest o tyle ciekawe, że wymaga identycznego nakładu pracy jak tworzenie zwykłego dźwięku MP3 (Stereo), a zajmuje podobną ilość miejsca! Po prostu dźwięk Dolby Surround jest zapisany w sygnale stereofonicznym jako informacja fazowa (tylny kanał rekonstruuje się dekodując informacje zapisane w kanałach przednich). Dokładne instrukcje wykonania konwersji z Dolby Digital do Dolby Surround znajdują się w dziale "Kompresja dźwięku".
|
