Autor: Mike


I. Wprowadzenie

Jednym z najważniejszych etapów tworzenia filmu Divx jest dobranie odpowiedniej rozdzielczości obrazu i obcięcie czarnych pasków, które podczas kodowania niepotrzebnie zabierają część bitrate.

Wybór rozdzielczości ściśle wiąże się z formatem obrazu w jakim zapisano DVD. W technice DVD można wyróżnić kilka najczęściej występujących formatów obrazu.

Formaty dzielą się na dwie główne kategorie:

1) Pełnoekranowy
2) Panoramiczny

Pierwszy z nich to typowy format telewizyjny, zajmujący całą powierzchnię telewizora (nie panoramicznego).

Natomiast format panoramiczny oznacza, że obraz ma znacznie większą szerokość niż wysokość. Dzięki temu możliwe jest przeniesienie filmów kinowych w ich oryginalnych proporcjach, tak jak zostały sfilmowane i uwiecznione na kliszy celuloidowej.

Proporcje filmów panoramicznych zawierają się w przedziale 1.66:1 aż do 2.45:1, jednak około 90% filmów jest zapisanych w jednym z trzech poniższych formatów:

1) Panoramiczny 2.35:1 (Panavision, Super35, historyczne: Cinemascope, Technirama)
2) Panoramiczny 1.85:1 (Panavision)
3) Panoramiczny 1.78:1 (16:9)
4) Pełnoekranowy 4:3

Każdy z formatów panoramicznych może występować w dwóch odmianach:

a) anamorficzny
b) nieanamorficzny

Termin "anamorficzny" oznacza, że obraz panoramiczny jest zapisany na DVD w postaci "ścieśnionej", która jest później odpowiednio rozciągana do prawidłowych proporcji przez odtwarzacz DVD. Pozwala to na osiągnięcie najwyższej możliwej jakości, ponieważ wykorzystuje się pełną rozdzielczość PAL 720x576 na opisanie obrazu. Natomiast transfer "nieanamorficzny" w filmach panoramicznych oznacza, że aby zachować prawidłowe proporcje, do materiału źródłowego dodano i wkompresowano czarne paski na fole i górze obrazu. Oczywiście rozwiązanie to daje gorszą jakość obrazu, ponieważ obraz jest opisany mniejszą ilością pikseli pionowych. Cierpią na tym również użytkownicy telewizorów panoramicznych, ponieważ obraz nie jest automatycznie rozciągany na całą dostępną powierzchnię ekranu.


II. Wybór odpowiedniej rozdzielczości.

Pierwszym etapem jest rozpoznanie, w jakim formacie (proporcjach obrazu) zapisano film. W tym celu możemy posłużyć się informacją z okładki płyty, gdzie powinno być stosowne oznaczenie. Jednak praktyka pokazuje, że nie zawsze producent podaje właściwe proporcje, zatem do sprawdzenia należy wykorzystać inne metody, np. użyć programu DVD2AVI i Gordian Knot do obliczenia prawdziwych proporcji użytych w filmie. Opis tej metody znajduje się w artykule poświęconym programowi Gordian Knot.

Po ustaleniu formatu filmu, w zależności od wartości bitrate dobieramy rozdzielczość obrazu. Jeżeli dysponujemy dużym strumieniem do opisu ruchu (czyli wysokim bitrate) - możemy wybrać rozdzielczość poziomą 640 pikseli. Natomiast jeżeli mamy mniejszy strumień do dyspozycji (niskie bitrate), to lepiej uzyć mniejszych rozdzielczości (rozdzielczość pozioma niższa od 640, np. dla fullscreen może być nawet na poziomie 448 pikseli, bez znacznej utraty ostrości).


III. Przykłady praktyczne

Oto przykłady, dla kilku najczęściej występujących formatów obrazu DVD.


1. Format Widescreen (16:9), aspekt 2.35:1, anamorficzny:

- obraz zapisany na DVD

- obraz odtwarzany na TV 4:3

- poprawnie obcięty DivX

Zalecane rozdzielczości dla tego formatu:

dla dużych bitrate: 640 x 272 pkt
dla średnich bitrate: 608 x 256 pkt
dla niskich bitrate: 560 x 240 pkt


2. Format Widescreen (16:9), aspekt 1.85:1, anamorficzny:

- obraz zapisany na DVD

- obraz odtwarzany na TV 4:3

- poprawnie obcięty DivX

Zalecane rozdzielczości dla Divx:

dla dużych bitrate: 640 x 352 pkt
dla średnich bitrate: 592 x 320 pkt
dla niskich bitrate: 528 x 288 pkt


3. Format Widescreen (16:9), aspekt 1.85:1, nieanamorficzny:

- obraz zapisany na DVD

- obraz odtwarzany na TV 4:3

- poprawnie obcięty DivX

Zalecane rozdzielczości dla Divx:

dla dużych bitrate: 640 x 352 pkt
dla średnich bitrate: 592 x 320 pkt
dla niskich bitrate: 528 x 288 pkt


3. Format Fullscreen (4:3)

Zalecane rozdzielczości dla Divx:

dla dużych bitrate: 512 x 384 pkt
dla niskich bitrate: 448 x 336 pkt


Są to rozdzielczości które zapewniają kompromis pomiędzy jakością (detale obrazu) a objętością tworzonego filmu. Proszę zauważyć, że np. dla proporcji 2.35:1 zastosowanie pełnej rozdzielczości 720x304 (po odjęciu czarnych pasków) - strumień danych byłby o 25% większy! Zatem przy tej samej przepustowości (bitrate) film w 640x272 będzie wyglądał w szybkich scenach dużo lepiej, a przecież naszym celem jest uniknięcie powstawania kwadratów (makrobloków) przy ruchu.

Do dobierania rozdzielczości bardzo przydaje się program Gordian Knot (dostępny w dziale Download), za pomocą którego łatwo wyznaczyć parametry kompresji dla dowolnego formatu DVD. Ponadto podaje on bardzo przydatną informację - ile bitów danych przypada na jeden piksel w jednej sekundzie filmu. W zależności od tej wartości powinniśmy zdecydować się na wybór filtra resize. Więcej na ten temat można przeczytać tutaj: Porównanie filtrów resize: "bicubic" i "bilinear".